Χαιρετισμός του Υπουργού Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας κ. Μιχάλη Δαμιανού στην Παρουσίαση των Πεπραγμένων της ΑΗΚ για το 2025

Με ιδιαίτερη ικανοποίηση αποδέχθηκα την ευγενική πρόσκληση του Διοικητικού Συμβουλίου να παραστώ στη σημερινή εκδήλωση για τα πεπραγμένα της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) κατά το 2025.

Από την ανάληψη των καθηκόντων μου τον περασμένο Δεκέμβριο, είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω από κοντά το εύρος και τη σοβαρότητα των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο τομέας του ηλεκτρισμού και ευρύτερα ο τομέας της ενέργειας. Προκλήσεις, τις οποίες η Κυβέρνηση διαχειρίζεται με συνέπεια, συνέχεια και αποφασιστικότητα.

Οι προκλήσεις αυτές είναι γνωστές:

η αναβάθμιση του δικτύου και η εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης, ώστε να αυξηθεί η διείσδυση της ανανεώσιμης ενέργειας και να περιοριστούν οι περικοπές Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ),
η υλοποίηση του αναπτυξιακού προγράμματος παραγωγής της ΑΗΚ, με προεξάρχουσα την αναβάθμιση του Ηλεκτροπαραγωγού Σταθμού της ΑΗΚ στη Δεκέλεια,
η ανάπτυξη περαιτέρω συστημάτων ΑΠΕ από τον Οργανισμό και, βεβαίως,
η εύρυθμη λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού.
Κοινός παρονομαστής όλων είναι ο ίδιος στόχος: φθηνότερος ηλεκτρισμός για τον καταναλωτή και ασφαλής λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος, ως θεμέλια της πράσινης και ανταγωνιστικής ανάπτυξης της χώρας.

Η ΑΗΚ εξακολουθεί να αποτελεί στρατηγικό πυλώνα της ενεργειακής πολιτικής του κράτους και καθοριστικό εταίρο στην πορεία μετάβασης προς ένα ασφαλές, ανταγωνιστικό και κλιματικά ουδέτερο ενεργειακό σύστημα. Η συμβολή της είναι καθοριστική τόσο στην υλοποίηση των εθνικών ενεργειακών στόχων όσο και στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας και της ποιότητας των υπηρεσιών προς τον πολίτη.

Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

Η ΑΗΚ έχει αγκαλιάσει με αφοσίωση το έργο του εκσυγχρονισμού, και αυτό το αναγνωρίζουμε και το εκτιμούμε ιδιαίτερα. Η αναβάθμιση και ψηφιοποίηση των δικτύων μεταφοράς και διανομής, στη βάση των δεκαετών προγραμμάτων ανάπτυξής τους και με την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων ύψους περίπου 120 εκατομμυρίων ευρώ, συνδράμει στη σταδιακή άρση των τεχνικών εμποδίων για την περαιτέρω διείσδυση της διεσπαρμένης παραγωγής από ΑΠΕ και περιορίζει τις περικοπές της πράσινης ενέργειας.

Ξεχωριστή μνεία αξίζει στο έργο εγκατάστασης των έξυπνων μετρητών. Ο στόχος της πρώτης φάσης επιτεύχθηκε έγκαιρα: πέραν των 360 χιλιάδων μετρητών είχαν ήδη εγκατασταθεί μέχρι τα μέσα του 2026, ενώ η ολοκλήρωση του συνόλου των 500 χιλιάδων προγραμματίζεται μέχρι τον Ιούνιο του 2027. Η έγκυρη και αξιόπιστη μετρητική πληροφορία είναι προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, αλλά και για τη μετεξέλιξη του καταναλωτή σε ενεργό πελάτη, που συμμετέχει, επιλέγει και διαμορφώνει ο ίδιος το ενεργειακό του αποτύπωμα.

Θα ήθελα επιπρόσθετα να σταθώ στο ζήτημα της μετατόπισης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη μείωση των περικοπών της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.

Ενώ, σε μια προσπάθεια για μείωση των περικοπών, έγιναν αρκετά θετικά βήματα, όπως η δυνατότητα στα συστήματα ΑΠΕ να λειτουργούν με μηδενική έγχυση, παράλληλα, αναμένουμε την εξαγγελία από την ΑΗΚ νέων διατιμήσεων, οι οποίες θα αποτυπώνουν πιο αντιπροσωπευτικά το προφίλ παραγωγής, με διαφοροποιημένες περιόδους αιχμής και εκτός αιχμής ή/και υψηλής και χαμηλής παραγωγής από ΑΠΕ. Οι νέες αυτές διατιμήσεις, σε συνδυασμό με τα ψηφιακά δεδομένα των έξυπνων μετρητών, θα δώσουν στον καταναλωτή τη δυνατότητα να μεταθέτει την κατανάλωσή του στις ώρες υψηλής πράσινης παραγωγής –να μετατρέπει, δηλαδή, την πράσινη παραγωγή σε πράσινη κατανάλωση, προς όφελος δικό του και του συστήματος συνολικά.

Κυρίες και κύριοι,

Το 2025 σφραγίστηκε από ένα ορόσημο που η κοινωνία ανέμενε επί σειρά ετών: την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, την 1η Οκτωβρίου 2025, η οποία διασφαλίζει την ελεύθερη και ισότιμη πρόσβαση στην αγορά. Η ΑΗΚ ανταποκρίθηκε σε ένα απαιτητικό και πιο σύνθετο εμπορικό περιβάλλον, με καθημερινή συμμετοχή στην αγορά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Αναγνωρίζουμε τον κρίσιμο ρόλο του Διαχειριστή Συστήματος Διανομής ως διαχειριστή των μετρητικών δεδομένων της αγοράς, καθώς και τη σημασία της περαιτέρω ενίσχυσης της αξιοπιστίας και της εγκαιρότητάς τους για την εύρυθμη λειτουργία της. Η πλήρης ωρίμανση της αγοράς απαιτεί, ασφαλώς, συνεχείς βελτιώσεις. Προσβλέπουμε στη συνέχιση της εποικοδομητικής συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων, ώστε τα οφέλη του ανταγωνισμού να φθάσουν έμπρακτα στον καταναλωτή.

Ταυτόχρονα, με συντονισμένα βήματα και στη βάση των απαιτήσεων του Σχεδίου Συμμόρφωσης που υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναμένουμε την υλοποίηση του αναπτυξιακού προγράμματος της ΑΗΚ στον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό Δεκέλειας. Ειδικότερα, η εγκατάσταση νέων γεννητριών ενισχύει τον δεύτερο πόλο ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, ενώ η εγκατάσταση συστήματος αποθήκευσης δυναμικότητας 80 μεγαβάτ (MW) θα συμβάλει καθοριστικά στη μείωση των περικοπών ανανεώσιμης ενέργειας. Διότι η ενεργειακή μετάβαση χρειάζεται και τα δύο: νέες καθαρές λύσεις και αξιόπιστες ευέλικτες υποδομές, ιδιαίτερα σε ένα μικρό, απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα όπως το δικό μας.

Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί, άλλωστε, κεντρικό πυλώνα του ενεργειακού μας σχεδιασμού. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μέχρι το 2030 απαιτείται αποθηκευτική ισχύς τουλάχιστον 600 MW, για να μειωθούν οι περικοπές ανανεώσιμης ενέργειας σε αποδεκτά επίπεδα.

Στο πλαίσιο αυτό, μετά από σχετική παρέκκλιση που εξασφαλίστηκε στη βάση των προνοιών του ενωσιακού κεκτημένου, υλοποιείται διεσπαρμένο σύστημα αποθήκευσης από τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς, συνολικής δυναμικότητας 120 MW, το οποίο θα λειτουργεί με πλήρη διαφάνεια, στη βάση δημοσιευμένης «Πολιτικής Διαχείρισης και Συμμετοχής στην Ανταγωνιστική Αγορά Ηλεκτρισμού», προσβάσιμης σε όλους. Το επενδυτικό ενδιαφέρον για έργα αποθήκευσης είναι δε εντυπωσιακό –τόσο από την ΑΗΚ όσο και από τον ιδιωτικό τομέα.

Η Πολιτεία στήριξε έμπρακτα και θα συνεχίσει να στηρίζει τις ιδιωτικές επενδύσεις αποθήκευσης. Η θέση μας είναι σαφής: ναι στην αποθήκευση με κανόνες, με διαφάνεια και με κριτήριο το όφελος του συστήματος και του καταναλωτή.

Δεν θα ήθελα να παραλείψω τον εξέχοντα ρόλο που διαδραματίζει και ο Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός της ΑΗΚ στο Βασιλικό, όπου επίσης καταγράφεται σημαντική πρόοδος: πρώτον, με την ολοκλήρωση της νέας Μονάδας Συνδυασμένου Κύκλου αρ. 6 και τις αναβαθμίσεις των υφιστάμενων μονάδων, ώστε να είναι έτοιμες για καύση φυσικού αερίου, και, δεύτερον, με τις αναβαθμίσεις του δικτύου της περιοχής, ώστε να αρθεί έγκαιρα ο περιορισμός λόγω των υψηλών ρευμάτων βραχυκύκλωσης, ενισχύοντας, παράλληλα, την ασφάλεια εφοδιασμού και την ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος.

Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

Θα πρέπει σε αυτό το σημείο να αναφερθώ στην κοινωνική διάσταση του έργου της ΑΗΚ, που, μεταξύ άλλων, εκφράζεται διά της έμπρακτης στήριξης και εφαρμογής της πολιτικής για την προστασία των ευάλωτων καταναλωτών, στοιχείο που αναδεικνύει τον κοινωφελή χαρακτήρα του Οργανισμού. Μέσω της ειδικής διατίμησης για τους ευάλωτους καταναλωτές, η οποία καλύπτει είκοσι κατηγορίες δικαιούχων, στηρίζονται σήμερα περίπου τριάντα χιλιάδες συμπολίτες μας, ενώ μέσω των δράσεων εξοικονόμησης «ΑΗΚ+» παρέχεται πρακτική στήριξη σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις για τη μείωση της κατανάλωσης και, κατ’ επέκταση, του ενεργειακού τους κόστους. Η κοινωνική προστασία δεν είναι πράξη φιλανθρωπίας, αλλά θεσμική υποχρέωση και, ταυτόχρονα, τιμή για έναν οργανισμό δημόσιας ωφέλειας –τιμή της οποίας η ΑΗΚ αποδεικνύεται καθημερινά αντάξια.

Ο κοινωνικός χαρακτήρας του Οργανισμού αποτυπώνεται και στην ευρύτερη προσφορά του προς το κοινωνικό σύνολο: στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε περισσότερα από τετρακόσια σχολεία, στην αντικατάσταση του οδικού φωτισμού με φωτιστικά τύπου LED σε όλες τις κοινότητες και σε είκοσι οκτώ Δήμους, με ετήσια εξοικονόμηση που υπερβαίνει τις 29 γιγαβατώρες (GWh) προς όφελος των τοπικών αρχών και των δημοτών τους, στη συμβολή στην ημερήσια παραγωγή πόσιμου νερού μέσω αφαλάτωσης, καθώς και στην τεχνική υποστήριξη δημόσιων υποδομών και έργων εξοικονόμησης. Πρόκειται για έμπρακτη απόδειξη ότι η ΑΗΚ παρέχει υπηρεσίες με ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα.

Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη και τις ευχαριστίες μου προς την ΑΗΚ και ιδιαίτερα προς το προσωπικό της, που εργάστηκε για την αποκατάσταση του ηλεκτρικού συστήματος μετά τις εκτεταμένες ζημιές της φονικής πυρκαγιάς στην Επαρχία Λεμεσού, τον Ιούλιο του 2025. Ανταποκριθήκατε άμεσα, κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, αποκαθιστώντας τις ζημιές και επαναφέροντας την ηλεκτροδότηση στις πληγείσες περιοχές. Αποδείξατε, για ακόμη μία φορά, το υψηλό επίπεδο επαγγελματισμού και συνέπειας του προσωπικού και τη δέσμευση της Αρχής να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και τον πολίτη.

Κυρίες και κύριοι,

Η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς ισχυρούς θεσμούς, τεχνική επάρκεια και ανθρώπους που υπηρετούν με επαγγελματισμό το δημόσιο συμφέρον.

Αναμένω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την παρουσίαση των πεπραγμένων της ΑΗΚ για το 2025 από τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου.