Νέα Στρατηγική και Σχέδιο Δράσης για Ανταγωνιστική, Πράσινη και Εξωστρεφή Βιομηχανία

Η έναρξη κάθε νέου έτους αποτελεί ευκαιρία για παραγωγικό απολογισμό και ενδοσκόπηση, αλλά κυρίως για στρατηγικό σχεδιασμό. Σε ένα επιχειρησιακό περιβάλλον που μεταβάλλεται συνεχώς, με ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις, αυξημένο ανταγωνισμό, ταχύτατη τεχνολογική πρόοδο και την επιτακτική ανάγκη για ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, η Κύπρος καλείται σήμερα να μετασχηματίσει το οικονομικό της μοντέλο, ενισχύοντας και διαφοροποιώντας την παραγωγική της βάση και αξιοποιώντας στο έπακρο τις δυνατότητες του βιομηχανικού τομέα.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας έχει θέσει στις βασικές του προτεραιότητες για το 2026 την άμεση έναρξη υλοποίησης της νέας Στρατηγικής και Σχεδίου Δράσης για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας και τη Διεθνοποίηση της Κυπριακής Βιομηχανίας 2026-2030, που προγραμματίζεται να εγκριθούν από το Υπουργικό Συμβούλιο στις αρχές του 2026. Πρόκειται για ουσιαστική μετεξέλιξη της Νέας Βιομηχανικής Πολιτικής 2019-2030, που ενσωματώνει τα διδάγματα της προηγούμενης περιόδου και αναπροσαρμόζει στόχους κι επιδιώξεις, ώστε να ανταποκρίνονται στις προκλήσεις της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, στις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής και διεθνούς αγοράς και στις ιδιαιτερότητες της κυπριακής οικονομίας.
Κεντρικός σκοπός της Κυβέρνησης, όπως αποτυπώνεται στο Πρόγραμμα Διακυβέρνησης του Προέδρου της Δημοκρατίας και στο «Όραμα 2035», είναι η μετάβαση σε ένα αναπτυξιακό μοντέλο που θωρακίζει τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της Κύπρου. Η νέα Στρατηγική για τη βιομηχανία μπορεί να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση, στοχεύοντας στη δημιουργία ενός σύγχρονου, ανθεκτικού και εξωστρεφούς βιομηχανικού οικοσυστήματος. Η βιομηχανική παραγωγή, ιδιαίτερα σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός διαφοροποίησης της οικονομίας, μειώνοντας την εξάρτηση από παραδοσιακούς τομείς, δημιουργώντας ποιοτικές θέσεις εργασίας και ενισχύοντας την αυτάρκεια της χώρας μας.
Τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν τις σημαντικές προοπτικές της κυπριακής βιομηχανίας για βιώσιμη ανάπτυξη, ιδιαίτερα σε ανερχόμενους κλάδους όπως τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, η αμυντική βιομηχανία, τα προϊόντα διπλής χρήσης και η βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών.
Σημειώνω ενδεικτικά πως ο τομέας συνείσφερε το 8.3% στο ΑΕΠ το 2022, ενώ απασχολεί σταθερά περίπου το 8% του εργατικού δυναμικού της Κύπρου. Αποτελείται σχεδόν εξολοκλήρου από μικρομεσαίες επιχειρήσεις – σε ποσοστό 99.8% – με περισσότερες από 5.000 στη μεταποίηση, οι οποίες απασχολούν άνω των 35.000 εργαζομένων και δημιουργούν αξία παραγωγής ύψους €4,5 δισεκατομμυρίων.
Παράλληλα, οι βιομηχανικές εξαγωγές αντιπροσώπευαν το 96% των συνολικών εξαγωγών το 2023, έτος κατά το οποίο ανήλθαν, εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, σε €1.11 δισεκατομμύρια από €625 εκατομμύρια το 2014, καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 77% σε βάθος δεκαετίας.
Η Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης που ετοίμασε το Υπουργείο, αποτελούν προϊόν εκτενούς και ευρείας διαβούλευσης με τη βιομηχανία, τον επιχειρηματικό κόσμο, την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα, καθώς και τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες. Μέσα από αυτή τη συμμετοχική διαδικασία διαμορφώθηκε ένα συνεκτικό, ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο πλαίσιο πολιτικής, το οποίο ανταποκρίνεται στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας και ενισχύει τις προοπτικές του βιομηχανικού τομέα έως το 2030.
Η νέα Στρατηγική της Κυβέρνησης στηρίζεται σε έξι στρατηγικές κατευθύνσεις:
• Τη Βελτίωση του Επιχειρηματικού Περιβάλλοντος, μέσω στοχευμένων μεταρρυθμίσεων που απλουστεύουν τις διαδικασίες, μειώνουν τον διοικητικό φόρτο και ενισχύουν την ευελιξία και ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
• Την Πράσινη Μετάβαση, με έμφαση στη βιώσιμη και περιβαλλοντικά υπεύθυνη παραγωγή, την ενεργειακή αποδοτικότητα και τις πρακτικές κυκλικής οικονομίας.
• Την Ψηφιακή Μετάβαση, προωθώντας την τεχνολογική αναβάθμιση, την αυτοματοποίηση και την ενσωμάτωση έξυπνων ψηφιακών λύσεων στη βιομηχανική παραγωγή και διαχείριση.
• Την Ενίσχυση του Ανθρώπινου Δυναμικού, μέσα από την αναβάθμιση δεξιοτήτων, τη στοχευμένη κατάρτιση σε πράσινες και ψηφιακές τεχνολογίες και την ουσιαστική διασύνδεση της εκπαίδευσης, της έρευνας και της βιομηχανίας.
• Τη Διευκόλυνση της Πρόσβασης στη Χρηματοδότηση, αξιοποιώντας υφιστάμενα και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, κρατικές ενισχύσεις και ευρωπαϊκά προγράμματα, με στόχο την ενίσχυση των επενδύσεων και της επιχειρηματικής ανάπτυξης.
• Την Ενίσχυση της Διεθνοποίησης, με στοχευμένες δράσεις για ανάπτυξη νέων αγορών, προώθηση των εξαγωγών, ενδυνάμωση της εμπορικής ταυτότητας (brand) της κυπριακής βιομηχανίας και δημιουργία ισχυρών διεθνών συνεργασιών.
Το Σχέδιο Δράσης που συνοδεύει τη Στρατηγική εξειδικεύει τις παρεμβάσεις, εστιάζοντας:
• στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας των κυπριακών βιομηχανιών,
• στη διευκόλυνση της πρόσβασής τους σε νέες αγορές και πηγές χρηματοδότησης,
• στην ενίσχυση των εξαγωγών και της διεθνούς προβολής των κυπριακών προϊόντων, και
• στη διασύνδεση της βιομηχανικής ανάπτυξης με τους στόχους της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.
Μερικές από τις κύριες παρεμβάσεις που προνοούνται είναι η χαρτογράφηση της κυπριακής βιομηχανίας, η αναβάθμιση των σχεδίων στήριξης, η αναθεώρηση της στρατηγικής για προσέλκυση ξένων και εγχώριων επενδύσεων, η σύσταση Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων, ο σχεδιασμός Εθνικής Στρατηγικής Εξαγωγών, η δημιουργία Εθνικής Οπτικής Ταυτότητας για τα Κυπριακά Προϊόντα, η ανάπτυξη Σχεδίου Δράσης Δεξιοτήτων, η ενίσχυση της Ψηφιακής Ασφάλειας και η προώθηση της κυκλικής οικονομίας στη μεταποίηση, περιλαμβανομένης της δημιουργίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας ανταλλαγής πόρων.
Η εφαρμογή του Σχεδίου Δράσης θα παρακολουθείται και θα αξιολογείται συστηματικά μέσω ειδικού μηχανισμού που θα συσταθεί στο Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, διασφαλίζοντας ευελιξία, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.
Με τη νέα Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης 2026-2030, η Κυβέρνηση κάνει αποφασιστικό βήμα προς ενίσχυση της κυπριακής βιομηχανίας, θέτοντας τις βάσεις για ένα οικονομικό μοντέλο που στηρίζεται στην καινοτομία, την ποιότητα, την εξωστρέφεια και την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση – ένα μοντέλο που ανταποκρίνεται τόσο στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής όσο και στις προσδοκίες της κυπριακής κοινωνίας.