Συνέντευξη στον Αντρέα Κημήτρη στην Καθημερινή της Κυριακής

Ως Αντιπρόεδρος του ΔΗΚΟ αλλά και υπουργός της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη, θεωρείτε ότι το ΔΗΚΟ πρέπει εξετάσει το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από την κυβέρνηση μετά από όσα είδαν το φως της δημοσιότητας μέσα από το επίμαχο βίντεο;
Το ΔΗΚΟ δεν έχει λόγο να σκεφτεί να αποχωρήσει από την κυβέρνηση. Στηρίξαμε τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και συμφωνήσαμε σε ένα πρόγραμμα διακυβέρνησης, το οποίο υλοποιείται χωρίς ιδιαίτερες διαφωνίες. Άρα συνεχίζουμε την προσπάθεια.

Τι θα μπορούσε να αποτελεί για εσάς λόγο αποχώρησης του ΔΗΚΟ από μια κυβέρνηση;
Σημαντική διαφοροποίηση του συμφωνημένου προγράμματος διακυβέρνησης.

Δεν θεωρείτε ότι προκύπτουν ζητήματα πολιτικής ηθικής σε βαθμό που το ΔΗΚΟ να πρέπει να προβληματιστεί;
Είναι ένα βίντεο που προφανώς έχει προβληματίσει. Όπως έχει πει και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, είναι μια κρίση, για την οποία πραγματοποιήθηκε και μια συνάντηση μεταξύ του Προέδρου Χριστοδουλίδη και του ΔΗΚΟ. Ο Πρόεδρος αποφάσισε να προχωρήσει με κάποιες ενέργειες που ήταν περίπου αυτά που ζήτησε και το ΔΗΚΟ, χωρίς να θεωρώ ότι το έχει πράξει υπό την όποια πίεση από τον οποιονδήποτε. Δηλαδή, η αποδοχή της παραίτησης του κ. Χαραλάμπους, η αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του ανεξάρτητου φορέα κοινωνικής στήριξης και ο διορισμός ανεξάρτητου ποινικού ανακριτή από τη Νομική Υπηρεσία. Σε κάθε περίπτωση, θεωρούμε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε και έχει καθαρά χέρια.

Εάν όμως τεθεί τέτοιο θέμα στο ΔΗΚΟ και υπάρξει απόφαση αποχώρησης από την κυβέρνηση, θα την σεβαστείτε και θα αφήσετε τη θέση υπουργού;
Οι αποφάσεις λαμβάνονται στα συλλογικά όργανα και πρέπει να ακολουθούνται από όλους.

Από τις πρώτες μέρες που βρεθήκατε στο υπουργείο Ενέργειας κληθήκατε να διαχειριστείτε την έντονη αντιπαράθεση μεταξύ ΔΗΚΟ και κυβέρνησης για το ζήτημα του GSI με τον Νικόλα Παπαδόπουλο να ανεβάζει τους τόνους και να ζητεί ξεκάθαρη τοποθέτηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη. Υπάρχει μια φωνή στην κυβέρνηση; Ο κ. Κεραυνός πάντως επιμένει ότι το έργο δεν είναι βιώσιμο.
Η κυβέρνηση το θέλει το έργο γιατί ο τόπος το έχει ανάγκη. Ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας το θέλει το έργο και αυτό είναι ξεκάθαρο από δημόσιες τοποθετήσεις του. Όσον αφορά τη βιωσιμότητα του έργου στο μέλλον, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης και ο Πρωθυπουργός Μητσοτάκης συμφώνησαν, τον περασμένο Νοέμβριο, να γίνει μια νέα, επικαιροποιημένη οικονομοτεχνική μελέτη, ενημερώνοντας σχετικά και τον αρμόδιο Ευρωπαίο Επίτροπο. Το έργο είναι σημαντικό για την Κύπρο γιατί θα άρει, επιτέλους, την ενεργειακή απομόνωση της χώρας μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας.

Ο Γενικός Ελεγκτής εντοπίζει αντιφάσεις. Από τη μια, η κυβέρνηση λέει ότι στηρίζει το έργο, από την άλλη λέει ότι θα γίνει νέα μελέτη. Δεν θα έπρεπε να γίνει πρώτα η μελέτη και μετά να ληφθεί η απόφαση για στήριξη του έργου;
Πρέπει να ξέρουμε τι θα στοιχίσει στο τέλος για να υπάρξει ορθότερος προγραμματισμός, αφού τα οικονομικά δεδομένα ενδέχεται να έχουν αλλάξει.

Αν η μελέτη δείξει ότι το κόστος του έργου εκτοξεύεται, θα συνεχίσετε να το στηρίζετε;
Θα πρέπει να προχωρήσουμε με νέες πρωτοβουλίες για προσέλκυση επενδυτών.

Έχουμε καταβάλει τα 25 εκατομμύρια στον ΑΔΜΗΕ για το έτος 2025;
Όχι, δεν έχει καταβληθεί κάποιο ποσό.

Η γαλλική εταιρεία Nexans που ανέλαβε την κατασκευή και πόντιση του καλωδίου ανακοίνωσε ότι ο νέος προγραμματισμός για το έργο θα επηρεάσει την ημερομηνία παράδοσής του.
Μας προβληματίζει, αλλά η υλοποίηση του έργου είναι δουλειά του ΑΔΜΗΕ που είναι ο φορέας υλοποίησης.

Μπορεί λόγω καθυστέρησης να χαθούν τα 657 εκατομμύρια που δίνει η ΕΕ για χρηματοδότηση του έργου;
Δεν γνωρίζω να έγινε καμία τέτοια νύξη μέχρι τώρα από πλευράς ΕΕ.

Έχετε ενημέρωση για την έρευνα της ευρωπαϊκής εισαγγελίας;
Όχι.

Υπάρχουν ιδιωτικά συμφέροντα που πολεμούν την ηλεκτρική διασύνδεση;
Στον τομέα της ενέργειας είναι μεγάλες οι επενδύσεις και υπάρχουν επιχειρηματικά συμφέροντα. Οι επιχειρηματίες θέλουν να διασφαλίσουν τα δικά τους συμφέροντα και η κυβέρνηση τα συμφέροντα των πολιτών.

Αισθανθήκατε να βάζουν εμπόδια στην κυβέρνηση σε σχέση με αυτό το έργο;
Προσωπικά, στον ένα μήνα που είμαι στο Υπουργείο Ενέργειας, δεν ένιωσα να προσπαθούν να θέσουν εμπόδια.

Τι ισχύει με το πλοίο Προμηθέας; Πού βρίσκεται; Έχουν ολοκληρωθεί όλες οι διαδικασίες;
Το πλοίο είναι το μόνο περιουσιακό στοιχείο που ξέρουμε ότι πληρώσαμε και το έχουμε. Βρίσκεται στη Μαλαισία και γίνονται οι τελευταίες εργασίες, που αναμένεται να ολοκληρωθούν άμεσα. Όμως, από τη στιγμή που δεν είναι έτοιμο το τερματικό στο Βασιλικό για να φέρουμε το πλοίο στην Κύπρο, θεωρούμε ότι πρέπει η ΕΤΥΦΑ να αποφασίσει τι συμφέρει καλύτερα να κάνει με το πλοίο.

Ποιες είναι οι επιλογές;
Η ΕΤΥΦΑ πρέπει να αναθέσει σε κάποιον ειδικό να της πει τι συμφέρει να κάνει με το πλοίο. Συμφέρει να παραμείνει στη Μαλαισία; Να πάει σε κάποιο άλλο λιμάνι; Να έρθει στην Κύπρο; Ή να ενοικιαστεί; Αν ενοικιαστεί θα χαθούν χρήματα από την ευρωπαϊκή επιδότηση; Αν ναι, συμφέρει η ενοικίαση για μικρό χρονικό διάστημα; Πρέπει να ληφθεί, επίσης, υπόψη ότι η ΕΕ επιδοτεί ένα έργο όχι για να επιφέρει έσοδα για τη χώρα, αλλά για να έχουμε οι Κύπριοι καταναλωτές φθηνότερο ρεύμα.

Ο Γενικός Ελεγκτής δήλωσε ότι τον Νοέμβριο η Υπηρεσία θέλησε να στείλει δικούς της ελεγκτές στη Μαλαισία για να δουν και να επιθεωρήσουν το πλοίο, αλλά η αποστολή αναβλήθηκε μετά τις διαβεβαιώσεις του τέως υπουργού Ενέργειας ότι ο Προμηθέας θα ήταν έτοιμος τέλη Δεκεμβρίου 2025. Ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε πως θα ζητήσει ενημέρωση και θα αποφασίσει αν θα στείλει ελεγκτή να επιθεωρήσει το πλοίο. Σας έχει ενημερώσει τι θα πράξει;
Δεν έχουμε κάποια ενημέρωση.

Υπάρχει σχεδιασμός για ολοκλήρωση του τερματικού στο Βασιλικό;
Η ΕΤΥΦΑ παρέλαβε τη μελέτη που πραγματοποιήθηκε από τους εμπειρογνώμονες της Technip για την κατάσταση του έργου στο Βασιλικό μέχρι το σημείο που έχει υλοποιηθεί. Περιμένουμε τώρα από την ΕΤΥΦΑ να μας πει τι προτείνει να γίνει για να τελειώσει το έργο. Από τη μελέτη, που είναι ιδιαίτερα τεχνική, προκύπτει ότι υπάρχουν κάποια ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν, αλλά δεν φαίνεται να καταγράφεται κάποιο πολύ σοβαρό πρόβλημα. Να σημειωθεί ότι δεν γίνεται αναφορά σε ποσά, ούτε σε χρονοδιαγράμματα.

Ο προκάτοχός σας επεξεργαζόταν σχέδιο β’ για έλευση φυσικού αερίου στην Κύπρο με αξιοποίηση του Προμηθέα και τη δημιουργία κάποιων προσωρινών υποδομών. Παραμένει ως επιλογή ή εγκαταλείφθηκε αυτή η προσπάθεια;
Επεξεργαζόμαστε και κάποιες προσωρινές λύσεις, νοουμένου ότι τα χρονοδιαγράμματά τους είναι καλύτερα από τη μόνιμη λύση. Διότι αν η προσωρινή λύση σημαίνει ότι θα χρειαστούν οι διαδικασίες – νομικές και τεχνικές – που απαιτούνται για ένα κανονικό έργο, τότε ενδεχομένως να μη συμφέρει.

Έχετε ενημέρωση για την έρευνα της ευρωπαϊκής εισαγγελίας για το τερματικό;
Καμία ενημέρωση.

Η ΕΕ ζήτησε να επιστρέψουμε τα 67 εκατομμύρια που είχαμε λάβει ως χορηγία για το τερματικό. Τα επιστρέψαμε;
Εξ’ όσων γνωρίζω, επιστρέψαμε μέρος του ποσού, ενώ το υπόλοιπο παρακρατήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω συμψηφισμού, από κονδύλια που θα καταβάλλονταν προς την Κυπριακή Δημοκρατία. Ως Κύπρος έχουμε ήδη προχωρήσει σε ένσταση κατά της απόφασης.

Μπορεί να γίνει μια πρώτη αποτίμηση για την ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας;
Είναι νωρίς ακόμη για κάτι τέτοιο. Παρακολουθούμε την ανταγωνιστική αγορά και αυτό που αναμένουμε είναι ότι όσο ωριμάζει θα αυξάνεται η παροχή ανταγωνιστικών προσφορών από τους προμηθευτές προς τους τελικούς πελάτες.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία προβληματίζεται για φαινόμενα συνεννόησης μεταξύ ιδιωτών επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας, ανησυχώντας ότι ίσως δημιουργείται ένα καρτέλ εις βάρος των καταναλωτών, λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση παραγωγών-προμηθευτών και το μοντέλο λειτουργίας που υιοθετήθηκε για την ανταγωνιστική αγορά. Έχετε κι εσείς αυτή την ανησυχία;
Δεν έχω τέτοια ενημέρωση, όμως εκεί που θα θεωρηθεί ότι υπάρχει κάτι τέτοιο, θα πρέπει οι αρμόδιες αρχές να επέμβουν.

Θεωρείτε ότι έχει δημιουργηθεί ένα ισχυρό ολιγοπώλιο από ιδιώτες επιχειρηματίες στον χώρο των ΑΠΕ, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να μην επωφελούνται οικονομικά;
Θεωρώ ότι σε ένα μικρό κράτος όπως είναι η Κύπρος, με περιορισμένο αριθμό παρόχων σε οποιονδήποτε τομέα, είναι εύκολο να δημιουργούνται ολιγοπώλια. Και εκεί που μπορεί η Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού να επέμβει, πρέπει να το κάνει. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, θα πρέπει να δούμε πως εξελίσσεται η κατάσταση.

Ανακοινώθηκε πρόσφατα από τον Πρόεδρο ότι το πρώτο κυπριακό φυσικό αέριο θα σταλεί από το κοίτασμα «Κρόνος» μέσω Αιγύπτου στην Ευρώπη τέλος 2027. Υπάρχει κάτι νεότερο;
Υπάρχει νέο χρονοδιάγραμμα για την τελική επενδυτική απόφαση, η οποία θα πρέπει να ληφθεί τις επόμενες λίγες εβδομάδες, μέχρι το τέλος του Μαρτίου. Αν όλα εξελιχθούν ομαλά, το πρώτο κυπριακό φυσικό αέριο θα πάει από το κοίτασμα «Κρόνος» στην Αίγυπτο και από εκεί στην Ευρώπη. Πρόκειται για ένα μικρό κοίτασμα και με τεχνικά χαρακτηριστικά που φαίνεται ότι το ποσοστό εξόρυξής του δεν θα είναι στον μέγιστο δυνατό βαθμό, επομένως οι ποσότητες στις οποίες αναφερόμαστε δεν είναι τόσο μεγάλες. Όμως είναι πολύ σημαντικό ότι θα πρόκειται για το πρώτο κυπριακό φυσικό αέριο που τυγχάνει εμπορικής εκμετάλλευσης.

Και το 2027 θα έχουμε και τα πρώτα έσοδα στα κρατικά ταμεία από το κοίτασμα «Κρόνος»;
Θα πρέπει να περάσουν κάποια χρόνια μέχρι να λάβουμε τα πρώτα έσοδα, διότι έτσι λειτουργεί ο τομέας εξόρυξης υδρογονανθράκων. Δίνεται προτεραιότητα στην κάλυψη των εξόδων των εταιρειών, τα οποία έκαναν για να φθάσουμε στην εκμετάλλευση του κοιτάσματος και, στη συνέχεια, γίνεται διαμοιρασμός στη βάση συμφωνίας μεταξύ του κράτους και των εταιρειών.

Έρχεται νέο σχέδιο εγκατάστασης φωτοβολταϊκών για τους πολίτες;
Το νέο σχέδιο για το 2026-27 θα είναι συνδεδεμένο με την αποθήκευση ενέργειας και θα έχει προϋπολογισμό που υπολογίζεται να φθάσει στα 19-23 εκατομμύρια ευρώ. Το εν λόγω ποσό μπορεί και να αυξηθεί. Το Σχέδιο προβλέπει επιδότηση για ένα ποσοστό της επένδυσης για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και μπαταρίας από οικιακούς χρήστες. Θα τεθεί προς διαβούλευση εντός του τρέχοντος μηνός.